قهوه، چای پررنگ، شراب قرمز، نوشابه‌های تیره، انواع توت‌ها، سس گوجه و کاری از پررنگدانه‌ترین مواد غذایی روزمره‌اند. این ترکیبات (به‌ویژه ترکیباتی به‌نام تانن) به مرور روی سطح مینا می‌نشینند و لایه‌ای نازک از رنگدانه می‌سازند.

این نوع لکه معمولاً یکنواخت است و با گذشت زمان و مصرف مداوم، عمیق‌تر و پاک‌کردنش سخت‌تر می‌شود.

نیکوتین وقتی با اکسیژن ترکیب می‌شود، به رنگی زرد تا قهوه‌ای تبدیل می‌شود و به‌همراه قطران، لایه‌ای چسبنده و مقاوم روی مینا می‌سازد. این لکه‌ها معمولاً پررنگ‌تر، یکنواخت‌تر، و سخت‌تر از لکه‌های غذایی معمولی هستند و در استفاده‌ی طولانی‌مدت می‌توانند به سمت قهوه‌ای تیره یا حتی مشکی پیش بروند.

قلیان هم با وجود تصور رایج «کم‌خطرتر بودن»، به دلیل تماس طولانی دود با دندان‌ها اثر مشابهی دارد.

پلاک لایه‌ای نرم و چسبنده از باکتری است که روی دندان تشکیل می‌شود. اگر با مسواک زدن و نخ دندان به‌طور منظم برداشته نشود، ظرف چند روز سفت می‌شود و به جرم (Tartar) تبدیل می‌شود — که رنگش از زرد تا قهوه‌ای متغیر است و دیگر با مسواک معمولی پاک نمی‌شود.

جرم معمولاً نزدیک خط لثه و بین دندان‌ها بیشتر دیده می‌شود و علاوه بر تغییر رنگ، عامل اصلی بیماری لثه هم هست.

با گذشت سال‌ها، لایه‌ی مینا به‌طور طبیعی نازک‌تر می‌شود — چه به‌خاطر ساییدگی ناشی از مسواک زدن و جویدن، چه به دلایل بیوشیمیایی سن. وقتی مینا نازک‌تر شود، رنگ زرد عاج زیرین بیشتر از قبل خودش را نشان می‌دهد.

این فرآیند تدریجی و اجتناب‌ناپذیر است و ربطی به بهداشت دهان فرد ندارد — حتی کسی که همیشه دندان‌هایش را خوب مراقبت کرده، این تغییر را با افزایش سن تجربه می‌کند.

درست مثل رنگ چشم یا پوست، ضخامت و شفافیت مینای دندان تا حد زیادی ارثی است. بعضی افراد به‌طور ژنتیکی مینای ضخیم‌تر و سفیدتری دارند؛ برخی دیگر مینای نازک‌تر یا شفاف‌تری که رنگ زرد عاج را بیشتر نشان می‌دهد.

اگر اعضای نزدیک خانواده‌تان (والدین، خواهر و برادر) هم ته‌رنگ زرد مشابهی دارند، احتمالاً این عامل نقش دارد.

شناخته‌شده‌ترین مورد، آنتی‌بیوتیک تتراسایکلین است. اگر در دوران بارداری مادر یا در کودکی (هنگام رشد دندان‌های دائمی) مصرف شود، می‌تواند نواری خاکستری تا قهوه‌ای دائمی روی دندان ایجاد کند که با هیچ خمیردندانی از بین نمی‌رود.

دهانشویه‌های حاوی کلرهگزیدین (که در درمان‌های لثه استفاده می‌شوند) هم در مصرف طولانی‌مدت می‌توانند لکه قهوه‌ای موقت ایجاد کنند. برخی آنتی‌هیستامین‌ها و داروهای فشار خون هم با کاهش ترشح بزاق، غیرمستقیم زمینه‌ی تشکیل لکه را بیشتر می‌کنند.

فلوراید برای پیشگیری از پوسیدگی ضروری است، اما مصرف بیش‌ازحد آن در سنین رشد دندان (معمولاً زیر ۸ سال) — مثلاً بلعیدن مکرر خمیردندان یا آب آشامیدنی با فلوراید بالا — می‌تواند باعث فلوروزیس شود: لکه‌های سفید کدر تا قهوه‌ای روی مینا که گاهی با بافت ناهموار همراه است.

ضربه‌ای به دندان (مثلاً در دوران کودکی یا حادثه‌ی ورزشی) می‌تواند بدون شکستگی مشهود، به رگ‌ها و عصب داخل دندان آسیب بزند. با گذشت زمان، این آسیب می‌تواند باعث تیره شدن یک دندان خاص شود — معمولاً به رنگ خاکستری، قهوه‌ای یا حتی مایل به سیاه، و برخلاف بقیه‌ی دلایل این لیست، این حالت اغلب فقط یک دندان را درگیر می‌کند، نه همه را.